Start / Ciekawostki / historia / Pamiętamy: ochotnicze rezerwy (ORMO) na usługach władzy PRL

Pamiętamy: ochotnicze rezerwy (ORMO) na usługach władzy PRL

Myślę, że na miejscu będzie wspomnieć dzisiaj, czym w okresie PRL zajmowała się paramilitarna organizacja ochotnicza i społeczna, czyli tzw. Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (ORMO). Powołana została rok po tym, jak na konferencji moskiewskiej w czerwcu 1945 ustanowiono w Polsce rządy komunistów, delegalizując przy tym rząd RP na uchodźstwie. Kilka miesięcy później odbyły się oficjalne wybory, podczas których doszło do fałszerstwa, którego dopuścił się aparat policyjny przy udziale NKWD (Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR).

Początki działalności ORMO

Początkowo ORMO podporządkowana była Milicji Obywatelskiej (MO), następnie zwierzchnictwo przejęła Państwowa Komisja Bezpieczeństwa, żeby w późniejszych latach zostać całkowicie podporządkowaną władzom PZPR. Z biegiem lat zapotrzebowanie na jednostki ORMO było zmienne, na co wpływ miały nastroje społeczne. W 1968 przyszło jej odegrać kluczową rolę, kiedy to miały miejsce demonstracje studenckie w „marcowym okresie”. Wtedy to władze PZPR zdecydowały się użyć „aktyw robotniczy” celem spacyfikowania demonstrantów (dzisiaj Piotr Duda zapowiada postawienie ruchu „Solidarność” w tej niechlubnej roli napuszczając na siebie obywateli w obronie władzy, która powolnymi krokami zmierza do zmiany ustroju).

Organizacja

Po „chrzcie bojowym” ORMO i legalizacji, zdecydowano się powierzyć nad nimi kontrolę Sztabom Wojewódzkim, formalnie powołanym przez Społeczne Komitety, a faktycznie przez Wydziały Administracyjne KW PZPR. W skład wchodzili komendanci wojewódzcy (byli to głównie emerytowani oficerowie wojska, MO lub Straży Pożarnej), szefowie sztabu i członkowie sztabu.

Oddziały Zwarte ORMO ściśle współpracowały z ZOMO (Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej). Rola ograniczała się do zabezpieczania wielkich imprez, patrolów samodzielnych lub z funkcjonariuszami MO.

ORMO a stan wojenny 1981-83

Ponieważ szeregi tych jednostek były często zasilane robotnikami z wielkich zakładów przemysłowych, z tego powodu używano je z dużą ostrożnością. Ostrożność wynikała stąd, że „Solidarność” z Lechem Wałęsą na czele zrzeszała gros pracowników takich zakładów pracy. Lech Wałęsa był elektrykiem w Stoczni Gdańskiej, później stanął na czele strajków. OZ ORMO brały udział w tłumieniu demonstracji.

W związku z nasilającymi się strajkami i tłumieniem demonstracji pojawiających się na terytorium całej Polski, aparat PZPR miał poczucie strachu, obawy o swój los, dlatego zaangażowano ORMO do ochrony prominentów PZPR oraz członków ich rodzin. Faktyczne zastosowanie ORMO sprowadzało się do walki polityczno-propagandowej, w zwalczaniu dywersji i propagandy przejawiającej się w różnych formach. Działacze ORMO byli traktowani przez aktyw PZPR jako najbardziej oddanych i ofiarnych członków partii. W tym miejscu zadaję sobie pytanie, czy dzisiaj ochotnicze rezerwy ministra Antoniego Macierewicza będą zasilać narodowcy i inni im podobni radykałowie np. z Ruchu Narodowego, czy ONR.

Uprawnienia

Według ustawy z 1967 roku członek ORMO miał prawo do:

  • pouczeń w razie naruszania porządku publicznego
  • legitymowania popełniających przestępstwo, jak i świadków
  • doprowadzenia łamiących prawo do funkcjonariusza lub posterunku MO
  • pacyfikacji demonstracji
  • brania udziału w postępowaniach karno-administracyjnych w charakterze oskarżyciela i zwracać się do sądów o rozpatrzenie spraw.

ORMO rozwiązano w 1989 wraz z upadkiem PRL.

Wasze komentarze: